Dit wil ik even kwijt.

De laatste week van augustus. De natuur is al aan het nazomeren. De bomen langs de singels en in de oudere buurten krijgen bruine en omkrullende bladeren. Binnen enige weken zullen weer lege bolsters en fel glimmende kastanjes de grond bedekken. Dan verschijnen weer mensen met grote kunststofzakken om walnoten, beukenoten en eikels te rapen. Vaak in gevaarlijke situaties omdat veel bomen direct langs provinciale wegen staan. Ik vind de natuur in april/mei erg mooi, zo groen wordt het de rest van het jaar niet meer. Steeds meer ga ik de herfstkleuren ook waarderen. De vele schakeringen bruin, geel en rood. Mensen die bramen plukken, noten rapen e.d. moeten wel oppassen. Volgens een meneer in bosgroene uitdossing mag er alleen geplukt en geraapt worden voor eigen gebruik. Dat wordt bepaald aan de grootte van het tasje, zakje of potje. Grotere hoeveelheden vallen onder stroperij en daar staat een boete of hechtenis op. Zo levert ieder een bijdrage aan de ordening van de samenleving.
Mensen zijn weer snel gewend aan de roosters en agenda’s van de school- en werkdagen.Ik heb daar nog last van. Ongemerkt leef ik nog vaak door tijdblokken zoals ook de roosters op school. Bijna zestig jaar zat dat in mijn systeem en nu is het de kunst om te ‘ontblokken’. En de klok als ondersteuning en niet als richtinggevend te gebruiken.
Ik ben ook bezig met de weertoestand in Texas, de tornado Harvey is bijna uitgeraasd maar de continue regenbuien maken grote gebieden slecht bereikbaar en voorlopig onbewoonbaar. De modderstromen in India en Afrika krijgen nauwelijks tijd en aandacht in de journaals en de kranten. Wonderlijk dat vergelijkbare natuurrampen worden gemeten in belangrijkheid naarmate het plaatsvindt in westers gebied of in het verre Afrika of Azië.
Ik hoopte en verwachtte dat de president van de VS zijn kans zou grijpen om te laten zien dat hij de bevolking wil helpen. Vooral ‘zijn Texas’. Maar hij ging met zijn familie, op overheidskosten, weer naar één van zijn resorts. En zijn tweets gingen over een boek dat hij had gelezen (jawel!) en dat hij in Missouri had gewonnen bij de verkiezingen (bijna een jaar geleden). Ik hoopte dat hij direct geld zou laten vrijmaken om de mensen in Texas te helpen. Maar ja, ik vraag teveel. De hele Trumpfamilie moet beveiligd worden en krijgt reisvergoeding uit de staatskas. Dan moet ik niet verwachten dat “America First” ook en vooral zou gelden voor de bevolking. Gelukkig woon ik niet in de VS en heb ik geen plannen om daarheen te gaan. Maar mijn hart gaat wel uit naar de bevolking die haard en huis kwijt is. Naar de bewoners van getroffen gebieden in Afrika, Azië en Texas.
De week is weer begonnen en ik ben het even kwijt.

Dit wil ik even kwijt.

Voor Rotterdam is de vakantie voorbij. Sinds gisteren rijden lijn 4 en 8 weer langs mijn huis, mooi op tijd voor de werkende en schoolgaande medemens.
De dag wordt begeleid door werkgeluiden, een muur die wordt gezandstraald, een elektrische zeis waarmee het veldje aan de overkant wordt ontdaan van wildgroei, piepende remmen van auto’s die onverwacht moeten stoppen voor overstekende kinderen. Brugklassers op de fiets, dicht bij elkaar rijdend, op weg naar die nog onbekende middelbare school. Het voordeel van gepensioneerd zijn is o.a. dat ik niet volgens mijn agenda moet leven al heb ik die nog wel steeds bij de hand.
Gisteren is het jongste kleinkind naar de basisschool gegaan, nu zitten alle vier op school. Weer een nieuwe fase. Ik denk terug aan de laatste jaren van
mijn docentenleven. Bij elke nieuwe lichting studenten die begon aan de studie,kwam bij mij het besef dat ik hun afstuderen niet meer zou meemaken. Zij beginnen een studie-/werkleven, ik rond het af. Bij de weemoed, opgeroepen door dat besef, komt ook het gevoel van vrijheid. Nu kan ik doordeweeks naar musea, naar plaatsen gaan die ik al langere tijd op mijn wensenlijst heb staan. Weer talen gaan leren, historisch onderzoek doen. ’s Avonds naar het theater gaan of vrienden bezoeken die ik al te lang heb verwaarloosd door altijd aan het werk te zijn. Eindelijk verder gaan met mijn eerste boek en dat afronden. Maar ook kunnen toegeven aan de indolente kant van mijn aard. Zomaar op mijn zonnige balkon, op een bank in het park, op de stenen rand langs de Maasboulevard zitten en observeren wat langs komt. Het klinkt heel deftig, ‘indolent zijn’ terwijl het gewoon lekker luieren is. Als afkickende workaholic zoek ik nog vaak naar redenen voor niet-productief zijn. Luieren heeft nog een negatieve connotatie.
Ik ga er een positieve draai aangeven. Eindelijk een dag naar Arnhem gaan om Bronbeek te bezoeken. Naar de Waddeneilanden gaan. Na al de regen die is gevallen, zijn er nu volop paddenstoelen, dus gewapend met de paddenstoelengids, spiegeltje en fototoestel op zoek naar bijzondere exemplaren.
Ik realiseer mij dat ik gezond ben en vrij kan gaan en staan waar ik wil. Dat is veel leeftijdgenoten niet gegeven. Dus tel ik mijn zegeningen, pak mijn boeltje en ga op pad. Waarheen, dat zie ik nog wel.

Dit wil ik even kwijt

Een overweging op 13 augustus 2017

Op deze lichtbewolkte zondagmorgen in Rotterdam, zit ik op mijn balkon en geniet van mijn koffie. En van de geluiden van de ontwakende stad.
Zo nu en dan passeert een auto. De bevoorradingsvrachtauto van de grootgrutter met de rode kleur en de witte letter D wordt uitgeladen door jongens die hiermee hun geld verdienen. Zodat de klant, ook op zondag, weer met volle boodschappentassen naar huis kan gaan. De Hildegardiskerk in het Oude Noorden roept met klokkenluiden haar kerkgangers op voor de dienst van tien uur. Langzaam wordt de lucht steeds grijzer met nog maar een enkel blauw plekje. Ik ben in een contemplatieve stemming, nog nadenkend over deoorlogstaal van twee kleuters in een volwassen lichaam en met de macht over massavernietigingswapens. Over de strijd gisteren in Charlottesville tussen ‘White Supramicy’-aanhangers en hun tegenstanders waarbij grof geweld wordt ingezet.
Dichter bij huis hebben we nog steeds geen regering. Nu wel twee breedlachende heren die hun lege boodschappen aan de verzamelde pers slijten.
De taxi’s voor de mindervalide bewoners van Humanitas rijden af en aan om hun klanten naar diverse bestemmingen te brengen.
De Vlaamse gaai die sinds een paar weken ook in Rotterdam-Noord verblijft, vliegt langs en zijn mooie verentooi licht op in de grijze lucht. Dit
kleine cadeau geeft weer kleur aan deze zondagmorgen in Rotterdam.
De weekendkranten liggen klaar. Nog even genieten van de rust op mijn balkon en van de, nu nog, schone straten.

Dit wil ik even kwijt

Mijn observatie van 30 juli 2017
Terwijl Rotterdam opdroogt van al de regen die afgelopen dagen is gevallen, in Deventer en Rotterdam vrouwen voetballen voor
een plaats in de halve finale EK 2017, kijk ik naar BBC2, waar World War One Remembered: Passchendaele, wordt uitgezonden. 100 jaar geleden
vond daar één van de vele, maanden durende gevechten plaats die honderdduizenden mannen- en jongenslevens kostte.De Menenpoort in Ieper
waar ik vaak was, ’s avonds om acht uur, voor de Last Post die sinds 1929 elke avond plaatsvindt. Tyne Cot, de grootste begraafplaats van het Gemenebest waar veel soldaten van verschillende nationaliteiten begraven liggen. Veel zonder naam, met de vermelding Unknown Soldier, Known unto God.
De gedenkmuren van Tyne Cot, de Menenpoort en de andere plekken in West-Vlaanderen en Noord-Frankrijk met al de namen van soldaten die hebben
gevochten voor ‘King and Country’, zijn gesneuveld en nooit meer gevonden. Indrukwekkende herinneringen, tragisch voor alle betrokkenen. Families die hun vader, zoon, broer, man, nooit meer hebben teruggezien.
Waarom de geschiedenis van ‘De Groote Oorlog’ één van mijn passies is? Ik weet het niet, kan er geen directe aanleiding voor noemen. Of het moet mijn belangstelling voor Sociale Geschiedenis zijn.
Zoals mijn toenemende belangstelling voor de ‘politionele acties in Nederlands-Indië wel te verklaren is. Omdat daar mijn oorsprong ligt hoewel ik daar nog nooit ben geweest. Mijn vader die als dienstplichtig soldaat in 1946 naar Indië ging, zich opgaf voor het KNIL ,op Java mijn moeder ontmoette en met haar trouwde.
De Groote Oorlog waardoor koninkrijken en keizerrijken tenonder gingen. Revoluties plaatsvonden in o.a. Rusland en Duitsland.
Maar door de oorlog vond ook de emancipatie van vrouwen en arbeiders plaats. Veel ontwikkelingen in de medische wetenschap zoals wondverzorging, operatiehygiëne, transplantatietechnieken en vervanging van ledematen vonden plaats tijdens en na de oorlog 1914-1918.
De politionele acties in Indonesië om te voorkomen dat ‘Ons Indië‘verloren zou gaan als kolonie van Nederland maar een emancipatie inhield voor de bevolking die eeuwenlang ten dienste moest staan voor de kolonisator.
Elke oorlog heeft haar eigen drama’s en slachtoffers. Maar kunnen we niet zonder oorlog?
Ooit wel, hoop ik. En tot die tijd blijven we gedenken.

Smartlappen schrijven stap 4

Er zijn enige weken voorbij gegaan maar er staan nog zeven stappen te doen. Hiervoor nodig ik je uit mij een email te sturen naar
info@susanvanderschoor.nl
Of je kunt gebruik maken van mijn workshop voor 4-12 personen om gedurende een dagdeel te werken met mijn Tien stappen om een smartlap te schrijven.
Ook hiervoor kun je contact met mij opnemen via bovengenoemd email-adres. Dan kunnen wij concreet jouw vraag en mijn aanbod bespreken.

Smartlappen schrijven deel 3

In deel 1 hebben wij een thema gekozen. Dat thema hebben wij nodig om het lied op te bouwen.
De kracht van de boodschap van jouw smartlap ligt in de woorden. Gebruik geen boeken- of ambtenarentaal.
We denken groots en dramatisch en hebben een boodschap voor het hele volk. Dus begrijpelijke taal. Denk maar aan de teksten van Annie M.G. Schmidt. Generaties zijn opgegroeid met haar boeken en liedteksten. Haar kracht zat, naast de plot, ook in de eenvoud.
Haar teksten hebben een ritme, een cadans. Lees voor jezelf maar eens hardop een liedtekst of gedicht van Annie. Dan herken je dat.
We gaan associëren met het thema. Gebruik hiervoor hulpmiddelen, zoals een woordenboek, synoniemenboek of andere bronnen. Meestal weet je meer dan je denkt maar twijfel je hieraan. Op internet vind je het gratis synoniemenboek: Synoniemen.net
We gaan nu met voorbeelden werken.
Bij het thema onbeantwoorde liefde komen zinnen in je op: ‘Hij/zij ziet mij niet staan’, ‘Waarom ik niet?’, ‘Ik ben toch ook leuk?’, ‘Ik slaap nog steeds alleen’, enz., enz.
Bij het thema jaloezie: ‘kijk haar nou’, ‘zij/hij wel, ik niet’,.
Nu gaan we bij onbeantwoorde liefde een aantal woorden bedenken met dezelfde betekenis.
Ik geef er een paar: smachten, hunkeren, verlangen, begeren, snakken en, nou vooruit, nog één: hongeren.
Deze zes woorden zijn niet willekeurig gekozen door mij. Liefde = twee lettergrepen dus het synoniem moet dat ook hebben.
Dat wordt dan: ik hunker, ik verlang, ik begeer, ik honger. Dan zie je dat smachten en snakken problemen kunnen geven. Ik smacht en ik snak. En dan zien wij gelijk een probleem dat in deel 7 verder wordt uitgewerkt. Er zijn tekstschrijvers en zangers die het geen probleem vinden om een woord van twee lettergrepen op drie noten te zetten maar dat doen wij niet.
Voor het gemak geef ik hiervan een voorbeeld:’ Een beetje verliefd’ (Hazes) staat op vijf noten. Dat is juist.
‘Mexico'(Zangeres zonder naam) staat op vier noten waardoor het ‘Me-he-xi-co’ wordt. Zonde.

Bij dit deel geef ik twee voorbeelden van een oorspronkelijk lied en mijn gebruik van de melodie voor een eigen tekst.

Voorbeeld 1. Paradiso
Paradiso, met je palmenstrand
ach, die tijd vergeet ik niet
Paradiso, met je palmenstrand
wat geluk was werd verdriet

en dat werd een onbeantwoorde liefde en overspel in een lesbische relatie:
Kleine lesbo, met je rooie haar
ach, jouw lijf vergeet ik niet
kleine lesbo, want je ging naar haar
jouw geluk werd mijn verdriet

Kortom, veel smart en drama in vier regels.
Voorbeeld 2: Op de grote, stille heide
Op de grote, stille heide
dwaalt de herder eenzaam rond
Wijl de witgewolde kudde
trouw bewaakt wordt door de hond
En al dwalend ginds en her
denkt de herder :Och hoe ver
hoe ver is mijn heide,
hoe ver is mijn heide, mijn heide!

wordt het drama van een transseksueel,
Op een kamer, driehoog achter
woont Pauline van der Plas
heeft geen vrienden, man of vrijer
zoekt gezelschap in haar glas
en zij droomt van die goeie ouwe tijd
toen een man, nu een omgebouwde meid
van Paul naar Pauline
zij kan er zo om grienen.
maar ’t is gebeurd
.

Dat is deel drie van de workshop. Als bonus een klein grapje, ter bemoediging voor jouw inspiratie en voor het weekeinde.

Over een relatie met een moederskindje:
Waarom liet je mij alleen?
Ik deed toch zo mijn best
Ik mocht betalen voor jouw steen
Je moeder kreeg de rest

Ik hoop dat je veel plezier hebt met bedenken, schrijven en zingen,

Tot deel 4.

 

Smartlappen schrijven deel 2.

Gisteren zijn wij begonnen met stap 1: het kiezen van een thema. In stap 3 gaan wij daarmee verder.
Nu gaan we een melodie kiezen. Waarom eerst een melodie in stap 2?
Met de melodie geef je al vorm aan het lied dat je wilt schrijven.
We kennen allemaal wel een aantal meezingers: smartlappen of levensliederen, kampvuurliedjes en noem verder maar op.
Heb je geen verzen of melodieën paraat dan kun je altijd terugvallen op cd’s.
Heel bruikbaar zijn: Vic van de Reijt’s Top 100 van Nederlandstalige singles
Vijf cd’s met liedjes die bijna iedereen kent.
En van Jacques Klöters, In die grote stad Zaltbommel, Liedjes van school, club en kamp.
Wanneer je zelf muziek kunt componeren is dat mooi meegenomen maar dat duurt te lang voor deze workshop.
En lekker vette meezingmelodieën zijn er genoeg.
Wij kiezen een melodie.
Deze:
ligt makkelijk in het gehoor ( o ja die ken ik).
is makkelijk mee te zingen.
heeft altijd een refrein en een aantal coupletten.
is eventueel met één instrument te begeleiden.

Voorbeelden van bekende meezingers/smartlappen zijn o.a. ‘De vlieger’ en ‘Een beetje verliefd’ van André Hazes, ‘Brandend Zand’ van Anneke Grönloh. Ik noem deze drie omdat op deze melodieën vrij makkelijk tekst te zetten is.
Het is handig als je een cd hebt of via een YouTube het liedje kunt afluisteren.

Voor stap 2 gebruik ik ‘Brandend Zand’ als voorbeeld,
Brandend zand is het refrein en er zijn twee coupletten.
We gaan de lettergrepen in het refrein en de coupletten tellen.
Voorbeeld voor de oefening
Refrein Brand-end zand en een ver-lo-ren land (= 9 lettergrepen)
en een le-ven vol ge-vaar (= 7 lettergrepen)
Brand-end zand, be-rooft je bij-na van’t ver-stand (=11 lettergrepen)
en dat al-les komt door haar (= 7 lettergrepen)

Couplet 1 Zwart-e Di-no, jij wou Ni-na (= 7 lettergrepen)
die met Roc-co was ver-loofd (=7 lettergrepen)
maar toen Roc-co werd ge-von-den (=8 lettergrepen)
werd jouw on-schuld niet ge-loofd (= 7 lettergrepen)

Hier zie je al thema’s tevoorschijn komen, liefde, vermeend overspel, dood.
Twee stappen hebben wij: thema en melodie. Ik heb er één gekozen voor de uitleg. Kies er zelf één die je vaak hoort en vanzelf meezingt.
Nog acht stappen te gaan.
In stap 3 gaan we aan het werk met het thema.
Veel plezier met jouw zoektocht.
Tot de volgende stap.

Smartlappen schrijven op bestaande melodieën, deel 1.

 

In mijn blog zal ik mij vooral richten op teksten ontwerpen en schrijven.

Je bent alleen en dat doet je verdriet?
je bent samen en dat is het ook niet?
Schrijf de kommer en kwel van je af in een lied
want niets werkt zo opluchtend voor liefdesverdriet

Eén van de leuke manieren om met taal te spelen is voor mij het schrijven van smartelijke liedjes, in de volksmond Smartlappen.
In het verleden heb ik zelf een aantal smartlappen geschreven en daar in besloten kring mee opgetreden.
Uit dat optreden kwam de vraag of ik dat ook op andere plekken wilde doen en wat dat kostte.
Ik vond mijzelf niet goed genoeg zingen om daarop in te gaan maar ik kon wel workshops aanbieden.
Een workshop Smartlappen schrijven.
Daarvoor heb ik een programma bedacht en ontwikkeld en ik ben daarmee aan de slag gegaan.
Voor dat workshopprogramma heb ik een 10-stappen plan ontwikkeld en bij elke stap hoort een thema, voorbeelden en uitleg.
In deze blog neem ik je stap voor stap mee door mijn programma. Ik hoop dat mijn passie voor teksten ook op jou overspringt.

Bij het schrijven van een smartlap, levenslied of hoe je het ook noemt, gaan we uit van een logische opbouw. Als je zelf muziek kunt componeren is dat mooi meegenomen maar voor mijn workshop gaan we bestaande melodieën gebruiken. Op die melodie bouwen we systematisch het lied op.

Stap 1
Kies een thema:
-een onbeantwoorde liefde
-in de steek gelaten
-een gebroken hart
-zij/hij is dood
-onbegrip en misverstand
-jaloezie
en elk thema waardoor jouw leven is overhoop gegooid door de ander.
Houd bij deze stap voor ogen: Het is altijd de schuld van de ander en jij hebt er last van.
Verzin een aantal thema’s en bedenk waarover jij het nodig eens moet hebben. En tegen wie.

Veel verzinplezier. De volgende keer gaan wij naar stap 2.